Portekiz’e taşınma kararından sonra en önemli adımlardan biri ev bulmak. Ancak özellikle ülkeye yeni gelenler için Portekiz’de ev kiralama süreci Türkiye’de alışık olduğumuz sistemden bazı noktalarda farklı ilerleyebiliyor.
Kira bedelinin yanında depozito, peşin kira, gelir belgesi, kefil talebi ve sözleşme koşullarıyla karşılaşabilirsiniz. Bu nedenle ev aramaya başlamadan önce sistemin nasıl işlediğini bilmek hem zaman hem de bütçe açısından önemli.
Portekiz’de Kiralık Ev Nereden Bulunur?
Portekiz’de ev ararken ilan siteleri, emlak ofisleri ve doğrudan mülk sahipleri üzerinden seçeneklere ulaşabilirsiniz.
Özellikle Lizbon, Cascais, Oeiras ve Porto gibi talebin yüksek olduğu bölgelerde iyi durumdaki evlerin hızlı kiralanabildiğini unutmamak gerekiyor.
İlanlarda sık karşılaşacağınız bazı Portekizce ifadeleri bilmek de işinizi kolaylaştırır:
T0: Stüdyo daire
T1: 1 yatak odalı
T2: 2 yatak odalı
T3: 3 yatak odalı
Mobilado: Eşyalı
Sem mobília: Eşyasız
Arrendamento: Kiralama
Caução: Depozito
Örneğin “T2 mobilado” ilanı gördüğünüzde iki yatak odalı, eşyalı bir evden söz edildiğini anlayabilirsiniz.
Ev Kiralarken Hangi Belgeler İstenebilir?
Talep edilen belgeler ev sahibine ve kiralama koşullarına göre değişebilir. Ancak genellikle kimlik veya pasaport, NIF, gelir durumunu gösteren belgeler ve banka bilgileri gibi evraklarla karşılaşabilirsiniz.
Portekiz’e yeni taşındığınız için ülkede henüz maaş bordronuz veya gelir geçmişiniz bulunmuyorsa ev sahibi ek güvence isteyebilir.
İşte burada sık karşılaşacağınız başka bir kavram devreye giriyor:
Fiador Nedir?
Fiador, kabaca kira sözleşmesinde kefil olarak düşünülebilir.
Bazı ev sahipleri kiracıdan Portekiz’de mali yeterliliği bulunan bir fiador talep edebilir. Yeni gelen bir kişinin böyle bir kefil göstermesi her zaman mümkün olmadığı için taraflar farklı mali güvenceler üzerinde anlaşabilir.
Bu nedenle bir ilana bakarken yalnızca aylık kira fiyatını değil, ev sahibinin kiralama şartlarını da baştan sormak gerekir.
Depozito ve Peşin Kira Konusuna Dikkat
Portekiz’de eve girerken yalnızca ilk ayın kirasını ödeyeceğinizi varsaymayın.
Sözleşmeye göre depozito ve belirli kira ödemeleri başlangıçta talep edilebilir. Özellikle Portekiz’de henüz gelir geçmişi olmayan yabancı kiracılarla yapılan görüşmelerde farklı güvence talepleri gündeme gelebilir.
Bu nedenle daha evi tutmadan önce mutlaka şu hesabı yapın:
“Bu eve girebilmek için ilk gün toplam ne kadar ödeme yapmam gerekiyor?”
Aylık kira bütçenize uygun görünen bir evin başlangıç maliyeti beklediğinizden yüksek olabilir.
Kira Fiyatına Neler Dahil?
İlan fiyatını gördüğünüzde elektrik, su, doğalgaz, internet veya apartmanla ilgili bazı giderlerin kiraya dahil olduğunu varsaymayın.
Eşyalı kiralamalarda da evde bulunan eşyaların ve teslim durumunun sözleşme veya teslim kayıtlarıyla netleştirilmesi sonradan yaşanabilecek anlaşmazlıkları azaltabilir.
Evi teslim alırken mevcut hasarların fotoğrafını çekmek de basit ama oldukça faydalı bir önlemdir.
Kontrat Olmadan Ev Kiralamayın
Portekiz’de uzun süre yaşayacaksanız kira sözleşmesi yalnızca ev sahibiyle aranızdaki bir belge değildir. Adresinizi kanıtlamanız gereken çeşitli resmi süreçlerde de konutunuza ilişkin belgeler önem kazanabilir.
Bu nedenle “daha ucuz olur” düşüncesiyle kayıt dışı veya koşulları belirsiz bir kiralama yapmak ileride başka işlemlerde sorun yaratabilir.
Ödeme yapmadan önce sözleşmenin taraflarını, adresi, kira bedelini, süresini, depozitoyu, fesih ve yenileme koşullarını dikkatlice kontrol edin.
Anlamadığınız hukuki bir madde varsa imzalamadan önce yetkili bir uzmandan destek alın.
Evi Görmeden Para Göndermeyin
Özellikle Portekiz’e henüz gelmeden internet üzerinden ev arıyorsanız dikkatli olun.
Piyasanın çok altında fiyat, acele para gönderme talebi, evi göstermeden depozito isteme veya mülk sahibi olduğunu doğrulayamayan kişiler önemli uyarı işaretleridir.
Mümkün olduğunca evi veya güvenilir şekilde gerçekleştirilen bir görüntülü gösterimi görmeden ve kiralama koşullarını doğrulamadan ödeme yapmayın.
Lizbon Merkez Şart mı?
Portekiz’e ilk kez taşınanların önemli bir bölümü doğal olarak Lizbon merkezine odaklanıyor. Fakat ev seçerken yalnızca şehir merkezine olan mesafeye bakmak doğru olmayabilir.
Oeiras, Cascais, Almada ve Lizbon çevresindeki diğer bölgeler; bütçe, okul, ulaşım ve yaşam tarzına göre değerlendirilebilir.
Çocuklu bir aile için okul ve günlük yaşam öncelikli olabilirken, uzaktan çalışan biri için evin büyüklüğü ve çalışma alanı daha önemli olabilir.
Dolayısıyla önce “Nerede yaşamalıyım?” değil, “Nasıl bir hayat yaşamak istiyorum?” sorusunu cevaplamak daha doğru bir başlangıç olabilir.
Evi Tutmadan Önce Kontrol Listeniz
Bir eve karar vermeden önce en azından şunları netleştirin:
- Aylık kira ne kadar?
- Başlangıçta toplam ne kadar ödeme gerekiyor?
- Depozito ne kadar ve hangi şartlarda iade edilecek?
- Fiador isteniyor mu?
- Faturalar kiraya dahil mi?
- Ev eşyalı mı?
- Sözleşmenin süresi ne kadar?
- Erken çıkış ve yenileme koşulları neler?
- Adres ve mülk bilgileri sözleşmede doğru mu?
- Ödemeler için belge/kayıt oluşturuluyor mu?
Portekiz’e Taşınma Sürecini Bir Bütün Olarak Planlayın
Ev bulmak tek başına çözülmesi gereken bir konu değil. NIF, banka işlemleri, oturum süreci, okul seçimi, sağlık sistemi ve konut birbirini etkileyebilen başlıklar.
Örneğin çocuğunuzla taşınıyorsanız önce evi seçip sonra okul aramak yerine, okul ve yaşayacağınız bölgeyi birlikte değerlendirmek çok daha mantıklı olabilir.
Ola Portekiz olarak amacımız, Portekiz’de yeni bir yaşam kurmak isteyenlerin karşılaşacağı süreçleri anlaşılır hale getirmek ve doğru adımları doğru sırayla planlamalarına yardımcı olmak.
Hukuki değerlendirme gerektiren kira sözleşmeleri, göçmenlik ve diğer hukuki işlemlerde ise ihtiyaç halinde alanında yetkili profesyonellerle ilerlenmesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki veya mali danışmanlık niteliğinde değildir. Kiralama koşulları ve yürürlükteki düzenlemeler değişebileceğinden işlem sırasında güncel resmi bilgiler ve sözleşmeye özgü şartlar ayrıca kontrol edilmelidir.
